{"id":1027,"date":"2019-05-26T21:33:11","date_gmt":"2019-05-26T19:33:11","guid":{"rendered":"http:\/\/smederevo.hola.rs\/?page_id=1027"},"modified":"2023-10-09T10:58:09","modified_gmt":"2023-10-09T08:58:09","slug":"interaktivni-hola-systems-uredjaji","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/?page_id=1027","title":{"rendered":"UPOZNAJ SMEDEREVO"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
\n

O SMEDEREVU<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n\n\n\n

Dobro do\u0161li u Smederevo, grad bogate istorije i grad koji je ispunjen pogledom na Dunav i na drevnu Smederevsku tvr\u0111avu.<\/strong> Smederevo je sa jedne strane okru\u017eeno Dunavom i ravnicom, a krase ga brda u samom gradu.<\/p>\n\n\n\n

–<\/p>\n\n\n\n

U njemu \u017eivi oko 64.000 stanovnika, dok sa okolinom broji oko 108.000 stanovnika. Grad ima posebnu istorijsku va\u017enost jer je od 1430. do 1459. bio sredi\u0161te Srpske despotovine. Zatim su ga osvojile Osmanlije pod sultanom Mehmedom II i grad je od 1459. do 1817. bio sredi\u0161te Smederevskog sand\u017eaka, dakle deo Osmanskog carstva, sve do Drugog srpskog ustanka. Smederevo je danas industrijski centar. Za Smederevo se ka\u017ee da je \u00abgrad gvo\u017e\u0111a i gro\u017e\u0111a\u00bb.<\/p>\n\n\n\n

–<\/p>\n\n\n\n

Grad je poznat po jo\u0161 nekim nazivima na drugim jezicima: lat. Smederevo, gr\u010d. Sfenterom, nem. Semendria, rum. Semendria, ma\u0111. Szendr\u0151, tur. Semendire.<\/p>\n\n\n\n

Prvi pomen Smedereva nailazimo godine 1019. u povelji vizantijskog cara Vasilija II kada je ovde uspostavljena jedna od episkopija novostvorene Ohridske arhiepiskopije. Slede\u0107i pisani pomen o Smederevu nalazi se i u povelji kneza Lazara iz 1381. godine, u kojoj se spominje manastir Ravanica i sela i imanja koja poklanja \u201eu Smederevu ljudini Bogosavu s op\u0107inom i s ba\u0161tinom\u201c.<\/p>\n\n\n\n

–<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div>
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Naselje dobija na zna\u010daju tek u 14. veku sa povla\u010denjem srpske dr\u017eave na sever pred turskim naletima. 1427, nakon smrti svog prethodnika Stefana, despot \u0110ura\u0111 Brankovi\u0107 je po prethodno utvr\u0111enom dogovoru morao da ugarskom kralju vrati Beograd. \u041aao grad sa tradicijom prestonice Smederevo se izdvojilo odmah po izgradnji Smederevske tvr\u0111ave 1430. godine. Sve do 1459. godine grad je bio sedi\u0161te Despotovine na \u010delu sa despotom \u0110ur\u0111em Brankovi\u0107em.<\/p>\n\n\n\n

–<\/p>\n\n\n\n

Iako je razoren u sukobu 1459, Turci uvi\u0111aju njegov izuzetno povoljan polo\u017eaj na Dunavu i dogra\u0111uju utvr\u0111enje sada za svoje potrebe. Tokom dugog perioda bio je sedi\u0161te Smederevskog sand\u017eaka, sve do dolaska Austrijanaca 1718. 1739. grad je opet pod Turcima. Me\u0111utim razvoj grada za vreme Austrougara nastavljen je otvaranjem prve osnovne \u0161kole 1806. godine, za vreme Prvog srpskog ustanka. U to vreme u gradu je osnovan Praviteljstvuju\u0161\u010di sovjet, na \u010delu sa Dositejem Obradovi\u0107em i Smederevo je ponovo postalo prestonica.<\/p>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div>
\n
\n
\n

Svoje detinjstvo i mladost knji\u017eevnik Branislav Nu\u0161i\u0107 je proveo u Smederevu. U njegovu \u010dast pokrenuti su Nu\u0161i\u0107evi dani 1984. godine. U vreme festivala odr\u017eavaju se pozori\u0161ne predstave, konferencije i razgovori vezani za teatar. <\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n

<\/div>
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n

BITNI DATUMI U ISTORIJI GRADA<\/strong>

1430 \u2014 <\/strong>Izgra\u0111en Mali grad Smederevske tvr\u0111ave
1456 \u2014<\/strong> Na Badnji dan 24. decembra umro je despot \u0110ura\u0111 Brankovi\u0107
1459 \u2014 <\/strong>Smederevo potpada pod vlast Turaka
1805 \u2014<\/strong> U Prvom srpskom ustanku Smederevo oslobo\u0111eno od Turaka pod vo\u0111stvom \u041aara\u0111or\u0111a Petrovi\u0107a. Iste godine osnovan i Praviteljstvuju\u0161\u010di sovjet
1806 \u2014 <\/strong>Otvorena prva gradska osnovna \u0161kola u Srbiji sa u\u010diteljem Jovanom Ran\u010di\u0107em
1854 \u2014<\/strong> Izgra\u0111ena crkva Svetog Georgija
1866 \u2014<\/strong> Osnovana bolnica
1867 \u2014 <\/strong>12. aprila Turci zauvek napu\u0161taju Smederevo i predaju klju\u010deve grada Ljubomiru Uzun Mirkovi\u0107u
1871 \u2014 <\/strong>Po\u010dela sa radom Gimnazija
1875 \u2014 <\/strong>Pokrenut je prvi dnevni list Narodna volja
1886 \u2014 <\/strong>Iz Smedereva krenuo prvi voz na relaciji Smederevo\u2013Velika Plana
1899 \u2014<\/strong> Osnovano pozori\u0161te
1913 \u2014<\/strong> Sa radom otpo\u010delo Srpsko akcionarsko rudarsko topioni\u010darsko industrijsko dru\u0161tvo (SARTID), prete\u010da sada\u0161nje \u017delezare u Smederevu
1914 \u2014<\/strong> Pad Smedereva u ruke Austrougara u Prvom svetskom ratu. Grad je \u017eestoko bombardovan topovima zvanim debela Berta, koji su grad jako o\u0161tetili.
1915 \u2014<\/strong> Nemci dejstvuju po gradu kalibrima do 420 mm
1918 \u2014<\/strong> 17. oktobra Smederevo je oslobo\u0111eno
1941 \u2014 <\/strong>5. juna u 14 sati i 14 minuta Smederevo je do\u017eivelo katastrofalnu eksploziju kakvu nikad do tad nije do\u017eivelo. Eksploziju je izazvala municija koju su u tvr\u0111avi skladi\u0161tili okupatori. Tom prilikom poginulo je preko 3.000 ljudi, a ceo grad je bio poru\u0161en i delom zatrpan zemljom
1944 \u2014<\/strong> U Drugom svetskom ratu, 16. oktobra Smederevo je oslobo\u0111eno
<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n\n\n\n
<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1027","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1027"}],"version-history":[{"count":154,"href":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5448,"href":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1027\/revisions\/5448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/smederevo.hola.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}